Mevsim Değişimleri: Astronomik ve Meteorolojik olarak

0
185

Bunu yazarken, kuzey yarım kürede ilkbaharı ağırlamak için hazırlanıyoruz. Tarih 21 Mart 2018 saat 12:55. Yeryüzüne dik açıyla gelen Güneş ışınlarının ekvatordan yaz mevsiminin başlayacağı Yengeç Dönencesi’ne doğru hareket ettiği zaman aralığındayız. Güney yarımküre de aynı şeyi yaşıyor, ama onlar sonbaharı ağırlıyorlar. Yazın sıcak günlerine veda ediyorlar. Onlar için, sonbahar ekinoksun başlangıcıdır. Aynı zamanda bu dünya çapında gerçekleşen bir olaydır, ancak yerel bölgelerde ilkbahar ve sonbahar mevsimlerine giriş zamanı biraz farklılık gösterebilir.

Güneş ışınları aslında her zaman ekvatora dik olarak gelmiyor. Bunun nedeni, yeryüzünün eksen eğikliğinden (eksen eğikliği 23° 27’) dolayıdır. Ekvatorda yaşayanlar için, bahar geldiğinde güneş ışınları dik açıyla gelecektir. Baharın ilk gününde tüm dünyada gece ve gündüz süreleri eşit (ekinoks) olacağından bu zamanlarda günışığın ve karanlığın tadını çıkarabiliriz.

Güneş ışınları, ilkbahar ve sonbahar ekinokslarda ekvator çizgisi üzerine dik açıyla gelir. Kaynak: https://c1.staticflickr.com/9/8098/8575328570_6cf3628726_b.jpg

Astronomlara göre; Bahar her yıl aynı güne denk gelmez. Çünkü güneş etrafındaki yörüngemiz dairesel değil, eliptiktir ve Dünya’mızın Güneşin etrafında ki bir turunu tamamlaması 365,24 gün sürmesi nedeniyle, her dördüncü yılda bir gün eklenmesi (Artık Yıl) gerekir. Yani baharın gelişi, 19 Mart’tan 21’ine kadar yıldan yıla, bir veya iki gün değişir.

Meteorologlar Mevsimleri Farklı Görüyor

Meteorolojik olarak mevsimlerin başlangıcı yaz için 1 Haziran, sonbahar için 1 Eylül, kış için 1 Aralık ve ilkbahar için 1 Mart’tadır. Meteorolojik mevsimler, Astronomik mevsimlerden yaklaşık üç hafta önce başlar. Hava Bilimcileri (Meteorologlar) ve iklim bilimcileri (Klimatologlar) yılı dört mevsime ayırırlar, her biri üç ay boyu süren bu mevsimler astronomik mevsimlerden daha kullanışlıdır. Artık yıllar dışında, bir yılda meteorolojik kış 90 gün sürerken, bahar ve yaz 92 gün sürer.

Hava durumu uzmanları, yılın en sıcak ve soğuk zamanını yaz ve kış aylarına göre tanımlarlar. İlkbahar ve sonbahar geçiş mevsimleri olarak kabul edilir. Meteorologlar ve klimatologlar, mevsimsel hava durumu istatistiklerini için astronomik mevsimleri kullanmazlar. Bunun yerine, ayları ve meteorolojik mevsimleri hava istatistiklerini yorumlamak için çok daha kolay buluyorlar.

Hava durumu verileri havacılık için çok önemlidir. Kaynak: https://c1.staticflickr.com/1/123/396913075_f771879715_b.jpg

Hava durumu bilimcileri tarafından derlenen veriler, dünyanın birçok endüstrisi için vazgeçilmez bir araçtır. Büyük ölçüde hava durumuna bağlı tarım, ulaşım, turizm ve spor bu alanlara örnektir. Buna ek olarak; belediyeler (araç yollarından oyun alanlarına kadar), ordu, inşaat ve ticaret içinde önemlidir.

Her Dünya yılı, daha önce tartışılan iki ekinoks (ilkbahar ve sonbahar) ve iki gündönümü (yaz ve kış) içerir. Astronomik yaz, Güneş ışınlarının, Yengeç Dönencesi’ne “dik geldiğinde” ortaya çıkar ve yılın en uzun günü (genellikle 21 Haziran) ile sonuçlanır. Astronomik kış ise, Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesi’ne “dik geldiğinde” ortaya çıkar, bu da yılın en kısa günü (genellikle 21 Aralık civarında) olarak ifade edilir.

Dünyada mevsimlerin başlangıç tarihlerini astronomik ve meteorolojik olarak ikiye ayırabiliriz. Bunlar; astronomik olarak ilkbahar ekinoksu (21 Mart), yaz gündönümü (21 Haziran) sonbahar ekinoksu (23 Eylül) ve kış gündönümü (21 Aralık), meteorolojik olarak ise, 1 Mart ilkbahar, 1 Haziran yaz, 1 Eylül sonbahar ve 1 Aralık’ta ise kış mevsimlerin başlangıcı olarak kabul edilir.